En Ar

قانون جامع ایثارگران

بسمه تعالی
ابلاغ قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران
جناب آقای دکتر محمود احمدی نژاد
رئیس محترم جمھوری اسلامی ایران
١٣٨٤ در اجرای اصل یکصد و بیست و سوم /٥/ ٣١٧٢٨ مورخ ١٠ / عطف به نامه شماره ٢٨٤٩١
١٢٣ ) قانون اساسی جمھوری اسلامی ایران قانون جامع خدماترسانی به ایثارگران مصوب )
١٣٨٦ کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی مطابق اصل ھشتاد و /٤/ جلسه مورخ ٣
پنجم ( ٨٥ ) قانون اساسی که با عنوان لایحه به مجلس شورای اسلامی تقدیم گردیده بود و پس
از موافقت مجلس با اجرای آزمایشی آن به مدت چھارسال در جلسه علنی روز یکشنبه مورخ
١٣٨٥ ، مطابق اصل یکصد و دوازدھم ( ١١٢ ) قانون اساسی جمھوری اسلامی ایران به مجمع /٦/٥
١٣٩١ و قید /١٠/ محترم تشخیص مصلحت نظام ارسال گردیده بود با تأیید آن مجمع در تاریخ ٢
١٣٩١ به نفع ایثارگران به تصویب مجلس شورای /١٠/ ابقاء قوت قوانینی که از سال ١٣٨٦ تا ٢
اسلامی رسیده است، برای اجرای آزمایشی به مدت چھارسال از تاریخ تأیید مجمع تشخیص
مصلحت نظام، به پیوست ابلاغ میگردد.
علی لاریجانی
رونوشت:
- معاونت محترم نظارت جھت استحضار و اقدام
قانون جامع خدمات رسانی به ایثارگران
فصل اول -کلیات
ماده ١ - تعاریف
الف– ایثارگر در این قانون به کسی اطلاق میگردد که برای استقرار و حفظ دستاوردھای انقلاب
اسلامی و دفاع از کیان نظام جمھوری اسلامی ایران و استقلال و تمامیت ارضی کشور، مقابله
با تھدیدات و تجاوزات دشمنان داخلی و خارجی انجاموظیفه نموده و شھید، مفقودالاثر، جانباز،
اسیر، آزاده و رزمنده شناخته شود.
تبصره – احراز مصادیق ایثارگری و تشخیص از کارافتادگی مشمولان این قانون در چھارچوب قوانین
نیروھای مسلح جمھوری اسلامی ایران براساس آییننامھای خواھد بود که توسط وزارت دفاع و
پشتیبانی نیروھای مسلح با ھمکاری بنیاد و ستادکل نیروھای مسلح تھیه و بھتصویب ھیأت
وزیران میرسد.
ب – شھید و مفقودالاثر: به کسی اطلاق میشود که جان خود را در راه تکوین، شکوفایی، دفاع و
حفظ دستاوردھای انقلاب اسلامی و کیان جمھوری اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی
کشور، مقابله با تھدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل
ضد انقلاب و اشرار نثار نموده و یا در این رابطه مفقودالاثر شناخته شود.
ج – جانباز: به کسی اطلاق میشود که سلامتی خود را در راه تکوین، شکوفایی، دفاع و حفظ
دستاوردھای انقلاب اسلامی و کیان جمھوری اسلامی ایران ، استقلال و تمامیت ارضی کشور،
مقابله با تھدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضدانقلاب و اشرار از دست داده و به اختلالات و
نقصھای جسمی یا روانی دچار شود.
د - اسیر: به کسی اطلاق میشود که در راه تکوین، شکوفایی، دفاع و حفظ دستاوردھای انقلاب
اسلامی و کیان جمھوری اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی کشور، مقابله با تھدیدات و
تجاوزات دشمن وعوامل ضدانقلاب و اشرار در داخل و یا خارج از کشور گرفتار آمده و ھویت و
وضعیت وی مورد تأیید مراجع صلاحیتدار قرار گیرد.
ھ – آزاده: به کسی اطلاق میشود که در راه تکوین، شکوفایی، دفاع و حفظ دستاوردھای
انقلاب اسلامی و کیان جمھوری اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی کشور، مقابله با
تھدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل ضد انقلاب و اشرار در داخل و یا خارج از کشور اسیر شده و
١٣٥٧ با الھام از مبارزات /١١/ ١٣٣٢ تا ١٦ /٥/ سپس آزاد شود. ھمچنین کلیه افرادی که از تاریخ ٢٨
و مجاھدات امام خمینی(ره) به دلایل امنیتی، مذھبی یا اتفاقات سیاسی دیگر حداقل به مدت
سه ماه در بازداشت یا حبس قطعی بودھاند.
تبصره – استمرار شرایط این بند در طول دوران اسارت و یا زندان باید به تأیید مراجع صلاحیتدار
برسد.
و – رزمنده: به کسی اطلاق میشود که در راه تکوین، دفاع و حفظ ارزشھا و کیان جمھوری
اسلامی ایران، استقلال و تمامیت ارضی کشور، مقابله با تھدیدات و تجاوزات دشمن و عوامل
ضدانقلاب و اشرار با تأیید مراجع ذیصلاح بھطور فعال حضور یافته باشد.
تبصره- رزمندگان موضوع این بند در استفاده از تسھیلات این قانون که شامل ایثارگران میباشد،
مستثنی بوده و دولت موظف است اقدامات قانونی لازم را در جھت رسیدگی به امور آنان به
عمل آورد.
ز – خانواده شاھد : خانوادھھای معظمی که در راه اعتلای اھداف عالیه انقلاب اسلامی و مبارزه
با دشمنان انقلاب یکی از اعضای خانوادھشان (پدر، مادر، ھمسر، فرزند) شھید یا مفقودالاثر یا
اسیر شده باشد.
ح – خانواده ایثارگران: خانوادھھای جانبازان و آزادگان که شامل ھمسر، فرزند و والدین آنھا
میشود.
ط – درصورت فوت جانبازان و آزادگان مشمول این قانون، خدمات و امتیازات مربوط، به خانواده
تحت تکفل آنان تعلق میگیرد.
نامیده میشود. « بنیاد » ی – بنیاد شھید و امور ایثارگران در این قانون به اختصار
ماده ٢ – دستگاھھای مشمول این قانون عبارتند از:
الف – کلیه وزارتخانھھا، سازمانھا، و دستگاھھای اجرائی، مؤسسات و شرکتھای دولتی و ملی
شده تحت پوشش و یا مدیریت دولتی اعم از اینکه دارای قوانین و مقررات خاص باشند و یا
نباشند، قوه قضائیه اعم از کادر قضائی و اداری و سازمانھا و مؤسسات وابسته و تابعه آنھا،
کانون وکلای دادگستری، کانونھای کارشناسان رسمی دادگستری، قوه مقننه، نھاد ریاست
جمھوری ، سازمان صدا و سیمای جمھوری اسلامی ایران (سازمانھای وابسته و تابعه)، نیروھای
مسلح جمھوری اسلامی ایران (نظامی و انتظامی) نھادھا و مؤسسات عمومی غیردولتی و
نھادھای انقلاب اسلامی و شرکتھای تحت پوشش وابسته یا تابعه آنھا و کلیه سازمانھا و
شرکتھایی که به نحوی از انحاء از بودجه عمومی دولت استفاده میکنند و یا قسمتی از بودجه
آنھا توسط دولت تأمین میگردد، بانکھا، مؤسسات بیمھای، جمعیت ھلال احمر جمھوری اسلامی
ایران، شھرداریھا و شرکتھای تحت پوشش آنان و نیز مؤسسات و شرکتھایی که شمول قانون
برآنھا مستلزم ذکر نام است از قبیل سازمان تأمین اجتماعی، شرکت ملی نفت ایران، شرکت
ملی گاز ایران، شرکت ملی صنایع پتروشیمی، سازمان گسترش و نوسازی صنایع ایران، سازمان
صنایع ملی ایران، شرکتھای ھواپیمایی، سازمان انرژی اتمی، اعضای ھیأت علمی و کادر اداری
دانشگاھھا و مؤسسات آموزش عالی کشور، مجمع تشخیص مصلحت نظام، شورای نگھبان و
دانشگاه آزاد اسلامی
ب – سایر دستگاھھا و سازمانھا و شرکتھا و مراکز تولیدی و توزیعی و خدماتی که تحت پوشش
قانون کار یا مقررات تأمین اجتماعی و قوانین خاص ھستند.
فصل دوم – مسکن
ماده ٣ – خدمات مسکن با استفاده از روشھای ذیل ارائه میگردد:
الف – تأمین و واگذاری زمین یا مسکن
ب – واگذاری منازل اجاره به شرط تملیک
ج – ارائه تسھیلات بانکی بلندمدت با کارمزد حداکثر چھاردرصد ( ٤%) با بازپرداخت بیست ساله
د – ودیعه مسکن استیجاری
ھ - کمک بلاعوض
و – پرداخت ھزینه تعمیر منزل و تبدیل به احسن نمودن مسکن نامناسب
ز – معافیت از ھزینھھای آمادھسازی زمین، خدمات و تسھیلات مھندسی و شھری که حسب
مورد به ایثارگران واجد شرایط تعلق میگیرد.
تبصره ١ – مشمولان دریافت خدمات مسکن عبارتند از:
١- ھمسران، فرزندان و والدین شھدا، اسرا و مفقودالاثرھا، جانبازان بیست و پنج درصد ( ٢٥ %) و
بالاتر و آزادگانی که فاقد مسکن بوده یا دارای مسکن نامناسب میباشند.
٢- تا پایان قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمھوری اسلامی ایران فرزندان جانبازان ھفتاد
اند. درصد ( ٧٠ %) و بالاتر فاقد مسکن در صورتی که قبلاً از زمین یا مسکن دولتی استفاده نکرده
تبصره ٢ – جانبازان و آزادگان متوفای مشمول این فصل که قبل از فوت از خدمات مربوط به مسکن
برخوردار نشدھاند، خدمات مرتبط به مسکن به ھمسران آنان که مسؤولیت حضانت فرزندان
جانباز و آزاده را عھدھدار میباشند و یا به قیم قانونی
به نام فرزندان آنان اعطاء میگردد. ضمناً جانبازان و آزادگان متأھل متوفی که دارای فرزند نباشند
واگذاری خدمات مسکن موردنظر به ھمسر آنان ارائه میگردد.
ماده ٣ مکرر- دولت موظف است در اجرای بند(ل) ماده( ٤٤ ) قانون برنامه پنجم توسعه جمھوری
اسلامی ایران در سال ١٣٩١ به تعداد یکصد ھزار نفر از جانبازان بیست و پنج درصد( ٢٥ %) و
بالاتر، آزادگان و فرزندان شھدا، فرزندان جانبازان بالای ھفتاد درصد( ٧٠ %)، ھمسران و والدین
شھدا تسھیلات خرید یا ساخت مسکن اعطاء نماید.
مبلغ تسھیلات مزبور بهازای ھر واحد مسکونی در شھرھای بیش از یک میلیون نفر چھارصد و
پنجاه میلیون ( ٤٥٠٫٠٠٠٫٠٠٠ )ریال، مراکز استانھا سیصدوپنجاه میلیون( ٣٥٠٫٠٠٠٫٠٠٠ ) ریال،
سایر شھرھا دویست و پنجاه میلیون ( ٢٥٠٫٠٠٠٫٠٠٠ ) ریال و برای روستاھا یکصد و پنجاه
میلیون( ١٥٠٫٠٠٠٫٠٠٠ ) ریال با نرخ چھار درصد( ٤%) و بازپرداخت بیستساله بدون رعایت الگوی
مصرف و نوساز بودن مسکن تعیین میگردد.
دولت موظف است نسبت به تضمین، پیشبینی و پرداخت مابهالتفاوت سود بانکی تا سقف نرخ
مصوب نظام بانکی بانکھای عامل اقدام نماید.
بانکھای عامل موظفند نسبت به ارزیابی ملک، محاسبه و أخذ تضمینھای بازپرداخت لازم
بهمیزان اصل تسھیلات و سود سھم ایثارگر(چھار درصد) اقدام نمایند.
تبصره- دولت مکلف است به جانبازان و آزادگان و خانواده شھدای دارای مسکن ناتمام و نامناسب
که قبلاً از وامھای کمتر از سقف وام مصوب در سال ١٣٩٠ استفاده کردهاند، مابهالتفاوت آن را با
ھمان وثیقه قبل یا وثیقه جدید پرداخت نماید.
ماده ٤ – میزان تسھیلات بانکی این فصل برای ھریک از مشمولان به ازای ھر واحد مسکونی،
١٢٠ ) ریال در شھرھای با بیش از یک میلیون نفر جمعیت و در /٠٠٠/ یکصد و بیست میلیون ( ٠٠٠
١٠٠ ) ریال میباشد. افزایش سطح تسھیلات /٠٠٠/ سایر شھرھا و روستاھا یکصد میلیون ( ٠٠٠
موضوع این ماده در سالھای آتی، براساس نرخ تورم به تصویب ھیأت وزیران خواھدرسید.
تبصره ١ – مشمولان این قانون که عضو تعاونیھای مسکن بوده و نیز مالکان املاک مسکونی فاقد
سند مالکیت رسمی اعم از شھری و روستایی میتوانند با ارائه ضمانت لازم (سفته و تعھدنامه
کتبی بنیاد استان مربوط) از تسھیلات بانکی استفاده نمایند. این ضمانت نافی مسؤولیت بانک در
پیگیری اقدامات قانونی برای وصول مطالبات معوق نخواھد بود.
تبصره ٢ – رعایت آییننامه مقاومسازی در ساخت واحدھای مشمول این تسھیلات که به تأیید
شھرداری یا بنیاد مسکن رسیدھباشد ضروری است.
تبصره ٣ – محاسبه سود و کارمزد متعلق به تسھیلات بانکی مسکن در چھارچوب ضوابط مورد
عمل بانکھا در بخش مسکن صورت خواھد گرفت و سود و کارمزد قابل دریافت از ایثارگران
مشمول، چھاردرصد ( ٤%)بوده و پرداخت مابھالتفاوت آن نسبت به سود مورد انتظار بانکھا در
بخش مذکور در قوانین بودجه سنواتی کل کشور پیشبینی خواھدشد تا از آن طریق به بانکھا
پرداخت شود.
تبصره ٤ – ایثارگرانی که از تسھیلات و وام خرید مسکن در سقف بالاتر از میزان اشاره شده در
این ماده استفاده مینمایند سود تسھیلات و کارمزد وام دریافتی تا سقف پیشبینی شده در این
ماده براساس چھاردرصد ( ٤%) و مازاد بر آن برابر ضوابط نظام بانکی محاسبه خواھدشد. دریافت
این تسھیلات و وام بدون شرایط سپردھگذاری میباشد.
ماده ٥ – به منظور پیشگیری از تخریب و بلااستفاده شدن و مساعدت در تعمیر و نگھداری منازل
مسکونی مشمولان این فصل که در عسر و حرج قرار دارند و از مساعدتھای مربوط به مسکن نیز
بھرھمند نشدھاند، بنیاد بر حسب ضوابط و مقررات مصوب ھیأت امناء میتواند بخشی از
ھزینھھای تعمیرات منازل را به صورت بلاعوض پرداخت نماید.
ماده ٦ – مشمولان این قانون برای احداث یک واحد مسکونی با زیربنای مفید تا یکصد و بیست
مترمربع و بیست مترمربع تجاری در شھر محل سکونت خود از پرداخت ھزینھھای عوارض صدور
پروانھھای ساختمانی، عوارض شھرداری و نوسازی برای یکبار با معرفی بنیاد معاف میباشند.
مفاد این ماده در احداث مجتمعھای مسکونی نیز اعمال و مازاد بر تراکم شامل ایثارگران
نخواھدبود.
تبصره – مشمولان این قانون از پرداخت ھرگونه ھزینه انشعاب آب و فاضلاب، برق و گاز و پنجاه
درصد ( ٥٠ %) ھزینه خدمات انشعاب آنھا برای یکبار معاف میباشند.
ماده ٧ – وزارت راه و شھرسازی موظف است برای جانبازان بیست و پنج درصد( ٢٥ %) و بالاتر،
آزادگان، ھمسران شھید و یا قیم قانونی فرزندان شھید (به نام فرزندان) نسبت به تأمین زمین بر
مبنای قیمت منطقهای سال ١٣٦٩ و اولین سال قیمت منطقھای برای زمینھایی که قیمت
منطقھای سال ١٣٦٩ را ندارند با ھماھنگی بنیاد اقدام نماید. در صورتی که واگذاری زمین به
واجدین شرایط این ماده ممکن نباشد دولت مکلف است به ازای آن جھت ھریک از مشمولان
٥٠ ) ریال برای سال اول و متناسب با نرخ تورم جھت سالھای بعد، /٠٠٠/ مبلغ پنجاه میلیون ( ٠٠٠
اعتبار لازم را اختصاص دھد.
ماده ٨ – وزارت راه و شھرسازی موظف است سالانه حداکثر سیدرصد( ٣٠ %) از منازل اجاره به
شرط تملیک خود را با در نظر داشتن تعداد واجدین شرایط و متناسب با نیاز بنیاد به این امر
اختصاص دھد. مابھالتفاوت سھم زمین در آپارتمانھای اجاره به شرط تملیک به مشمولان واجد
شرایط پرداخت میشود.
ماده ٩ – مشمولان این فصل از پرداخت ھزینه آمادھسازی کلاً معاف و پرداخت این ھزینھھا به
عھده وزارت راه و شھرسازی است. این معافیتھا در ھنگام انعقاد قرارداد محاسبه و قید میگردد.
ماده ١٠ – بنیاد موظف است با اعتبارات مصوب در بودجه سالانه نسبت به مناسبسازی اماکن
مسکونی و ساماندھی محیط زیست شخصی جانبازان ویژه اقدام نماید.
ماده ١١ – وزارتخانھھای نیرو، نفت، راه و شھرسازی و کشور موظفند کلیه ھزینھھای خدمات
مربوط به آبرسانی، برقرسانی،گازرسانی و جاده مواصلاتی و ساخت و ساماندھی و نگھداری
گلزارھای شھدا و یادمانھا را با ھماھنگی بنیاد تأمین نمایند.
ھزینه آب، برق و گاز مصرفی گلزارھای شھدا در مکانھایی که تحت پوشش شھرداریھا، اوقاف و
سازمان میراث فرھنگی نیستند رایگان میباشد.
آییننامه اجرائی این ماده توسط وزارت کشور با ھماھنگی بنیاد و ستاد کل نیروھای مسلح و
معاونت برنامهریزی و نظارت راھبردی رئیسجمھور و وزارتخانھھای مزبور تھیه و به تصویب ھیأت
وزیران خواھدرسید.
فصل سوم – بھداشت و درمان
ماده ١٢ – حدود خدمات بیمه بھداشتی، درمانی (ھمگانی، مکمل، خاص) قابل ارائه به خانواده
شاھد، جانبازان، آزادگان و افراد تحت تکفل ایشان طبق مفاد قانون بیمه ھمگانی درمانی کشور
و قانون ساختار نظام جامع رفاه و تأمین اجتماعی و اصلاحات قوانین یادشده میباشد. آییننامه
اجرائی ذیربط با پیشنھاد مشترک بنیاد، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروھای مسلح و ستاد کل
نیروھای مسلح به تصویب ھیأت وزیران
خواھد رسید.
– ماده ١٣
الف- تأمین صددرصد ( ١٠٠ %) ھزینه بھداشتی درمانی به صورت بیمه سلامت، بیمه ھمگانی،
بیمه مکمل و بیمه خاص (خدماتی که مشمول قوانین بیمه ھمگانی و تکمیلی نمیگردند) خانواده
شاھد، جانبازان، آزادگان و افراد تحت تکفل آنان برعھده دولت بوده و اعتبارات آن ھرساله در
قوانین بودجه سنواتی منظور میگردد.
تبصره ١ – کلیه دستگاھھای اجرائی موظفند از محل اعتبارات مصوب و در قالب تخصیص اعتبار
ابلاغی نسبت به تأمین و پرداخت کسورات بیمه درمانی ھمگانی و مکمل سھم کارکنان ایثارگر
شاغل در دستگاه مربوط و خانواده شاھد، جانبازان، آزادگان و افراد تحت تکفل آنان اقدام نمایند.
تبصره ٢ - شرکتھای دولتی، نھادھا، بانکھا و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت و شرکتھایی
که شمول قانون بر آنھا مستلزم ذکر نام است، موظفند از محل ھزینه عملیات جاری خود نسبت
به پرداخت کسورات بیمه درمانی ھمگانی و مکمل سھم ایثارگران شاغل در مؤسسات مربوط و
افراد تحت تکفل آنان اقدام نمایند.
تبصره ٣ – دولت مکلف است به منظور پرداخت کسورات بیمه درمان ھمگانی و تکمیلی سھم
ایثارگران شاغل در بخش غیردولتی مشمول قوانین کار و تأمین اجتماعی اعتبار لازم را ھر ساله
در لوایح بودجه سنواتی کل کشور پیشبینی نموده و در اختیار سازمان تأمین اجتماعی قرار دھد.
تبصره ٤ – دولت موظف است ضمن لوایح بودجه سنواتی سازوکارھای لازم را برای بھرھمندی
ھماھنگ مشمولان این ماده از خدمات درمانی فراھم نماید.
(% ب- تا پایان قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمھوری اسلامی ایران صددرصد( ١٠٠
ھزینهھای درمانی ایثارگران شاغل و بازنشسته و افراد تحت تکفل آنان به عھده دستگاه اجرائی
و صددرصد ( ١٠٠ %) ھزینهھای درمانی ایثارگران غیرشاغل و افرد تحت تکفل آنان به عھده بنیاد
شھید و امور ایثارگران است.
ماده ١٤ - بنیاد موظف است امکانات بھداشتی، درمانی، تشخیصی، توانبخشی، آموزشی،
پیشگیری، دارو و تجھیزات مورد نیاز را برای گروھھای ویژه جانبازان شیمیایی، اعصاب و روان،
نخاعی و اندامھای مصنوعی داخلی و خارجی جانبازان تھیه و تأمین نماید. بدین منظور بنیاد
میتواند ضمن استفاده از ظرفیت بخشھای دولتی و غیردولتی حسب ضرورت با تأیید معاونت
برنامهریزی و نظارت راھبردی رئیسجمھور و تصویب ھیأت وزیران نسبت به توسعه یا تأسیس
مراکز ویژه مورد نیاز ایثارگران واجد شرایط اقدام نماید.
تبصره ١ - سازمان بھزیستی کشور موظف است با اولویت نسبت به پذیرش فرزندان معلول
ایثارگران در مراکز دولتی و غیردولتی اقدام نموده و خدمات مربوطه را به آنھا ارائه نماید. اعتبار
مربوط به این خدمات ازمحل اعتبارات مصوب سازمان مذکور تأمین و پرداخت میگردد.
تبصره ٢ - بنیاد موظف است داروھای خاص، تجھیزات پزشکی و توانبخشی و آمبولانس موردنیاز
ایثارگران را از محل اعتبارات مصوب خود تأمین و وارد نماید.
ماده ١٥ - بنیاد موظف است با ھمکاری وزارت بھداشت، درمان و آموزش پزشکی به منظور تأمین
و ارتقای سطح بھداشت و درمان و پایش و کنترل وضعیت جسمی و روانی خانواده شاھد،
جانبازان، آزادگان و افراد تحت تکفل آنان نسبت به ایجاد بانک جامع اطلاعات پزشکی و
پیراپزشکی و تشکیل پرونده سلامت برای آنان اقدام نماید.
ماده ١٦ - وزارت بھداشت، درمان و آموزش پزشکی موظف است با ھماھنگی بنیاد نسبت به
واکسیناسیون خاص درمورد افراد مشمول ماده( ١٥ ) به صورت رایگان اقدام نماید.
ماده ١٧ - بنیاد موظف است نسبت به اعزام به خارج جانبازانی که امکان درمان آنان در داخل
کشور وجود ندارد، حسب تشخیص و نظر کمیسیون پزشکی و تأیید شورای عالی پزشکی بنیاد
و با استفاده از بودجه ارزی و ریالی که در اعتبارات سنواتی بنیاد پیشبینی میگردد، اقدام نماید.
ماده ١٨ - بنیاد موظف است به منظورتعیین، تدوین و یا اصلاح معیارھای تشخیص درصد از کار
افتادگی به عنوان مبنای ارائه خدمات به جانبازان و آزادگان با در نظر گرفتن وضعیت سلامتی،
شرایط اجتماعی، اقتصادی و اشتغال این گروه و با استفاده از استانداردھای بینالمللی به عنوان
معیارھای جدید در ارائه خدمات (امتیازبندی تلفیقی) و تعیین و اصلاح و به روز کردن درصد از
کارافتادگی جانبازان نسبت به تشکیل کمیسیون پزشکی در مواردی که مطابق ضوابط، نیاز به
رأی کمیسیون باشد، اقدام نماید.
ماده ١٩ – بنیاد موظف است حداکثر ظرف شش ماه پس از تصویب این قانون به منظور حفظ
اسناد و مدارک پزشکی و سابقه مجروحیت موجود در بیمارستانھا و کلیه مراکز پزشکی، درمانی
و ستادھای تخلیه مجروحان و جلوگیری از امحاء، مفقود یا معدوم شدن اسناد با استفاده از
خدمات ماشینی و امکانات رایانھای نسبت به تشکیل و تمرکز بانک اطلاعات و آمار مجروحان
دوران دفاع مقدس اقدام نماید.
ماده ٢٠ – بنیاد موظف است با ھماھنگی وزارتخانھھای بھداشت، درمان و آموزش پزشکی،
تعاون، کار و رفاه اجتماعی، آموزش و پرورش، ورزش و جوانان و سازمان بھزیستی کشور
بھمنظور ارائه خدمات مشاورھای و مددکاری، پیشگیری و درمان جھت ارتقای سطح سلامت و
را « مراکز مشاورھای و مددکاری ایثارگران » تأمین بھداشت روانی ایثارگران و خانواده ایشان
تأسیس نماید.
تبصره- آییننامه اجرائی این فصل ظرف سه ماه پس از تصویب این قانون توسط بنیاد و با ھمکاری
وزارتخانھھای تعاون، کار و رفاه اجتماعی، بھداشت، درمان و آموزش پزشکی و دفاع و پشتیبانی
نیروھای مسلح جمھوری اسلامی ایران و ستادکل نیروھای مسلح تھیه و به تصویب ھیأت وزیران
خواھد رسید.
فصل چھارم – تسھیلات اداری و استخدامی
(% ماده ٢١ – کلیه دستگاھھای موضوع ماده ( ٢) این قانون مکلفند حداقل بیست و پنج درصد( ٢٥
از نیازھای استخدامی و تأمین نیروھای مورد نیاز خود را که وفق ضوابط و مجوزھای مربوط و
جایگزینی نیروھای خروجی خود أخذ مینمایند به خانوادھھای شاھد، جانبازان و آزادگان، ھمسر و
فرزندان شھدا و جانبازان بیست و پنج درصد ( ٢٥ %) و بالاتر، فرزندان و ھمسران آزادگان یکسال
و بالای یکسال اسارت، اسرا وخواھر و برادر شاھد اختصاص دھند و پنج درصد ( ٥%) سھمیه
استخدامی را نیز به رزمندگان با سابقه حداقل ششماه حضور داوطلبانه در جبھهھا و ھمسر و
فرزندان آنان و فرزندان جانبازان زیر بیست و پنج درصد ( ٢٥ %) و آزادگان کمتر از یکسال اسارت
اختصاص دھند.
تبصره ١- آن دسته از فرزندان شاھد، جانبازان ازکار افتاده کلی، آزادگان از کارافتاده کلی و
فرزندان آنان که علاوه بر سھمیه استخدامی این ماده با کسب حدنصاب قبولی و امتیازات لازم در
آزمونھای استخدامی پذیرفته شوند میتوانند ھمانند سایر فرزندان شاھد، جانبازان و آزادگان از
شرط معافیت حداقل معدل و حداکثر سن بھرھمند گردند.
تبصره ٢ – کلیه دستگاھھای مشمول این قانون موظفند پس از بازنشستگی یکی از ایثارگران از
محل سھمیه استخدامی خود با رعایت شرایط عمومی استخدام یکی از فرزندان شھید، جانبازان
بیست و پنج درصد( ٢٥ %) و بالاتر، آزاده، اسیر و مفقودالاثر را در آن دستگاه استخدام نمایند.
تبصره ٣ – کسب حداقل ھشتاد درصد ( ٨٠ %)حد نصاب آزمون علمی آخرین نفر پذیرفته شده
برای مشمولان متقاضی استخدام در ادارات آموزش و پرورش و علوم، تحقیقات و فناوری الزامی
است.
ماده ٢٢ – بنیاد حسب مورد به ھمسر و والدین شاھد، جانبازان و آزادگان، که بنا به تشخیص
کمیسیون پزشکی بنیاد دارای عائله تحت تکفل قانونی محجور و معلول (ذھنی، جسمی،
حرکتی) باشند، علاوه بر پرداختیھای موضوع این قانون، درصورتی که نسبت به نگھداری فرد یا
افراد یادشده در میان خانواده اقدام نمایند، حداقل به میزان یارانه موضوع قانون جامع حمایت از
حقوق معلولان پرداخت مینماید.
ماده ٢٣ – بنیاد مکلف است به کلیه والدین شاھد به میزان معادل یک و نیم برابر حداقل حقوق
کارکنان دولت مستمری پرداخت نماید.
ماده ٢٤ – ھمسران شاھد، ھمسران جانبازان پنجاه درصد( ٥٠ %) و بالاتر، شیمیایی و اعصاب و
روان (متوفی یا در قید حیات)و ھمسران آزادگان با سابقه اسارت پنج سال و بالاتر که قبل از
اسارت با آنان ازدواج نمودھاند، درصورت شاغلبودن میتوانند با پنج سال سنوات ارفاقی از امتیاز
بازنشستگی پیش از موعد با دریافت حقوق و مزایای کامل بھرھمند گردند.
تبصره ١ – ھمسران شاغل جانبازان زیر پنجاه درصد ( ٥٠ %) و آزادگان با سنوات اسارت کمتر از
پنج سال براساس آییننامھای که به پیشنھاد بنیاد بھتصویب ھیأت وزیران میرسد از یک تا پنج
سال سنوات ارفاقی بازنشستگی بھرھمند میگردند.
تبصره ٢ – کلیه ھمسران شاھد شاغل، ھمانند ھمسران جانبازان از کاھش ساعت کاری
برخوردار میگردند.
تبصره ٣ – رعایت شرط سنی مقرر در قوانین و مقررات بازنشستگی زودتر از موعد جانبازان
الزامی نمیباشد.
ماده ٢٥ – به ھمسران شاھد سرپرست خانواده و جانبازان پنجاه درصد ( ٥٠ %) و بالاتر و آزادگان
متوفی که فرزند یا فرزندانی را از آنان تحت تکفل قانونی داشته باشند معادل حداقل حقوق
کارکنان دولت، حق سرپرستی پرداخت خواھد شد. افراد حضانتکننده از این فرزندان محروم از
مادر نیز مشمول این ماده میباشند.
ماده ٢٦ – دولت موظف است بھمنظور حمایت از سلامت جانبازان پنجاهدرصد( ٥٠ %) و بالاتر و
جانبازان اعصاب و روان و شیمیایی به تشخیص کمیسیون پزشکی بنیاد و براساس شدت و نوع
ضایعات ناشی از مجروحیت و میزان ساعت کاری که از جانبازان مراقبت میشود، نسبت به
برقراری و پرداخت حق پرستاری و
حق ھمیاری برمبنای حداقل دستمزد ماھانه کارگران اقدام و اعتبار مورد نیاز را در لوایح بودجه
سنواتی منظور نماید.
ماده ٢٧ – مدت خدمت داوطلبانه جانبازان، رزمندگان، آزادگان و شھدا در جبھه قبل از استخدام و
اشتغال درصورت تمایل جزء سنوات قابل قبول ازلحاظ بیمه و بازنشستگی به مأخذ مشاغل
سخت و زیانآور(یک به یکونیم) محسوب میگردد.
دولت مکلف است مابھالتفاوت کسور بیمه و بازنشستگی سھم کارمند و یا کارگر و کارفرما را
برای مدت مذکور به مأخذ آخرین وضعیت استخدامی (حقوق و مزایای مشمول کسور بیمه و
بازنشستگی) محاسبه و یکجا به صندوقھای مربوط واریز نماید.
ماده ٢٨ – کلیه دستگاھھای مشمول این قانون مکلفند نسبت به اعطای امتیازات دیپلم به شھدا
و مفقودان زیر دیپلم و احتساب مزایای یک مقطع تحصیلی بالاتر به کلیه شھدا و مفقودان دارای
مدرک دیپلم و بالاتر ھمانند جانبازان و آزادگان اقدام و حقوق و مزایای آنان را مطابقت دھند.
فصل پنجم – اشتغال و کارآفرینی
ماده ٢٩ – خانواده شاھد، جانبازان ، ھمسر و فرزندان جانبازان بیست و پنج درصد( ٢٥ %) و بالاتر،
آزادگان و ھمسر و فرزندان آنان مشروط بر آنکه فاقد شغل و درآمد بوده و واجد شرایط شغل مورد
نظر باشند میتوانند ازخدمات این فصل برخوردار شوند.
تبصره – رزمندگان و خواھر و برادر شاھد در اولویت بعدی برای استفاده از خدمات موضوع این
فصل میباشند.
ماده ٣٠ - وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی و سایر واحدھای ذی ربط اعم از دولتی و غیردولتی
موظفند ضمن ھماھنگی با بنیاد در راستای جذب نیروی انسانی موردنیاز کارگاھھای تابع قانون
کار، مشمولان موضوع ماده ( ٢٩ ) این قانون را در اولویت قرار دھند.
ماده ٣١ - به منظور تشویق کارفرمایان کارگاھھا به جذب مشمولان موضوع ماده ( ٢٩ ) این قانون،
دولت موظف است کارفرمایانی را که با ھماھنگی بنیاد پس از أخذ تعھدات لازم و انعقاد قراردادی
که مبین تعھدات طرفین باشد اقدام به جذب نیرو در راستای تأمین نیروی انسانی مورد نیاز خود
مینمایند، مشمول تخفیفات و تسھیلاتی به شرح ذیل قرار دھد:
(% الف - حق بیمه سھم کارفرما برای جانبازان و آزادگان و فرزندان شاھد به میزان صددرصد( ١٠٠
و سایر مشمولان موضوع ماده( ٢٩ ) این قانون به میزان پنجاهدرصد( ٥٠ %) حداقل به مدت پنج
سال توسط بنیاد پرداخت میگردد.
(% ب - کاھش مالیات کارفرمایان این گونه کارگاھھا از طریق احتساب یکصد و پنجاه درصد( ١٥٠
حقوق پرداختی به ایثارگران جدیدالاستخدام به عنوان ھزینھھای قابل قبول مالیاتی به مدت پنج
سال
ج - کارفرمایانی که اقدام به جذب و استخدام افراد موضوع ماده ( ٢٩ ) این قانون حداقل به مدت
پنج سال مینمایند تا مدت ھجده ماه از ھفتاد و پنج درصد( ٧٥ %) یارانه حداقل حقوق و دستمزد،
موضوع ماده ( ٤١ ) قانون کار برحسب نوع شغلی که در اختیار آنان قرار خواھد گرفت بھرھمند
میشوند.
ماده ٣٢ - بنیاد موظف است نسبت به ایجاد صندوق اشتغال و کارآفرینی ایثارگران اقدام نموده و
اساسنامه آن را تدوین و به تصویب ھیأت وزیران برساند. منابع مالی این صندوق به شرح زیر
تأمین میگردد:
الف - بودجه عمومی دولت
ب - وجوه برگشتی از محل اقساط وامھای اشتغال پرداختی به ایثارگران(وجوه اداره شده)
ج - سایر منابع بنیاد (منابع داخلی بنیاد)
(% ماده ٣٣ – درصورتی که در راستای دستیابی فرزندان شاھد، جانبازان بیست و پنج درصد ( ٢٥
و بالاتر و آزادگان بیکار به مشاغل مناسب، نیاز به فراگیری دورھھای آموزشی و مھارتی باشد، به
منظور تأمین حداقل معاش آنان درطول دوره آموزش (حداکثر تا ھجدهماه) کمک ھزینه زندگی
معادل ھفتاد و پنج درصد ( ٧٥ %) حداقل حقوق کارکنان دولت و برای یکبار توسط بنیاد پرداخت
خواھد شد.
ماده ٣٤ – برای بھرھمندی افراد واجد شرایط این فصل، ضمن ھماھنگی دستگاھھا و مراکز
ارائهدھنده امکانات فوق با بنیاد مشروط بر آنکه قبلاً از تسھیلات این فصل استفاده نکرده باشند
تا سی درصد ( ٣٠ %) از امکانات مربوط به موارد ذیل به این امر اختصاص مییابد:
الف – واگذاری غرفه میادین و بازارچھھای خوداشتغالی و دکّه ازطریق شوراھای اسلامی و با
ھماھنگی شھرداریھا
ب – سھمیه پذیرش دورھھای کوتاه مدت و بلندمدت آموزشھای مھارتی، تخصصی سازمان
آموزش فنی و حرفھای به ھمراه تسھیلات رفاھی بھویژه خوابگاه
ج – اجرای دورھھای کارورزی خاص فارغالتحصیلان توسط دستگاھھای اجرائی ذیربط
د – اعزام نیروی کار به خارج از کشور، توسط دستگاھھای مشمول این قانون
ماده ٣٥ – دولت مکلف است ساز و کارھای مناسب را برای ایجاد مشاغل پایدار برای مشمولان
این فصل از محل تسھیلات تکلیفی، اعتبارات وجوه اداره شده، خوداشتغالی، برنامه کمکھای
فنی و اعتباری (ملی و استانی) در لوایح بودجه سالانه پیشبینی و اجراء نماید.
ماده ٣٦ – به منظور ساماندھی موضوع اشتغال مشمولان این قانون در سیاستگذاریھای کلان،
رئیس بنیاد در شورای عالی اشتغال عضویت خواھد داشت.
فصل ششم – معیشت و رفاه
ماده ٣٧ - کسورات بازنشستگی سھم اسرا، آزادگان و جانبازان شاغل و حالت اشتغال در
دستگاھھای موضوع ماده ( ٢) این قانون به شرح تبصرھھای زیر حسب مورد تأمین و پرداخت
میگردد.
تبصره ١ - کلیه دستگاھھای اجرائی موظفند از محل اعتبارات مصوب و در قالب تخصیص اعتبار
ابلاغی نسبت به تأمین و پرداخت کسورات بازنشستگی سھم اسرا، آزادگان و جانبازان در
دستگاه مربوط اقدام نمایند.
تبصره ٢ - شرکتھای دولتی، بانکھا و مؤسسات انتفاعی وابسته به دولت، نھادھای عمومی
غیردولتی که از بودجه عمومی دولت استفاده میکنند و شرکتھایی که شمول قانون بر آنھا
مستلزم ذکر نام است، موظفند از محل ھزینه عملیات جاری خود نسبت به پرداخت کسورات
بازنشستگی سھم اسرا، آزادگان و جانبازان شاغل و حالت اشتغال در مؤسسات مربوط اقدام
نمایند.
تبصره ٣ – دولت مکلف است به منظور پرداخت کسورات بازنشستگی سھم اسرا، آزادگان و
جانبازان شاغل در بخش غیردولتی مشمول قانون کار و تأمین اجتماعی اعتبار لازم را ھر ساله در
لوایح بودجه سنواتی کل کشور پیشبینی نموده و در اختیار سازمان تأمین اجتماعی قرار دھد.
ماده ٣٨ - حقوق و مزایای پرسنل وظیفه و نیروھای داوطلب غیرشاغل در دستگاھھای موضوع
ماده( ٢) این قانون که به صورت بسیج مردمی از سوی مراجع ذیصلاح نظیر نیروی مقاومت
بسیج، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، ارتش، کمیته امداد امام خمینی(ره) ، جھاد سازندگی،
سازمان تبلیغات اسلامی، حوزھھای علمیه و
جمعیت ھلال احمر جمھوری اسلامی ایران به جبھه اعزام و به دلیل حضور در جبھه و یا براثر ترور
شھید، مفقودالاثر، جانباز از کارافتاده کلی و آزاده از کارافتاده کلی گردیدھاند، طبق مقررات،
ھمطراز کادر نیروھای مسلح تعیین و توسط بنیاد پرداخت خواھد شد.
تبصره – حقوق وظیفه جانبازان غیرحالت اشتغال مشمول قوانین نیروھای مسلح براساس
مقررات مربوط در نیروھای مسلح محاسبه و توسط نیروی مربوط پرداخت میگردد.
ماده ٣٩ – حقوق و مزایای حالت اشتغال مستخدمان شھید، مفقودالاثر، اسرا، آزادگان و جانبازان
از کار افتاده کلی دستگاھھا، اعم از کشوری و لشکری براساس قوانین و مقررات استخدامی
نیروھای مسلح محاسبه میگردد.
تبصره ١ – حقوق و مزایای اسرا، آزادگان و جانبازان ازکارافتاده کلی توسط دستگاه مربوط و حقوق
و مزایای شھدا و مفقودالاثرھا توسط بنیاد پرداخت میگردد.
تبصره ٢ – حقوق حالت اشتغال جانبازان و آزادگان از کارافتاده کلی موضوع مواد( ٣٨ ) و ( ٣٩ ) این
قانون در صورت اشتغال در دستگاھھای موضوع بند(الف) ماده( ٢) این قانون قطع میگردد.
ماده ٤٠ – حقوق بازنشستگی شھدا، جانبازان و آزادگان مشمول قانون حالت اشتغال، معادل
آخرین حقوق و مزایای دریافتی تعیین و ھر ساله متناسب با افزایش ضریب حقوق شاغلان اضافه
و به شکل تبصرھھای زیر عمل میشود.
تبصره ١ – حقوق بازنشستگی مشمولان قانون حالت اشتغال، اعم از اینکه دراجرای قانون مذکور
و یا سایر قوانین و مقررات مربوط بازنشسته شده باشند مشابه کارکنان ھمطراز (بازنشسته در
سال تصویب این قانون) تطبیق و اعمال میگردد.
تبصره ٢ – حقوق بازنشستگی و وظیفه شھدا، جانبازان و آزادگان غیرمستخدم دولت توسط بنیاد
و حقوق بازنشستگی و وظیفه جانبازان و آزادگان مستخدم دولت توسط صندوق بازنشستگی
دستگاه ذیربط پرداخت میگردد.
تبصره ٣ – مشمولان قانون حالت اشتغال ھنگام نیل به بازنشستگی از کلیه امتیازات منظورشده
برای شاغلان ھمطراز (مانند پاداش پایان خدمت وغیره) برخوردار میگردند. دستگاه مجری حکم
حقوق بازنشستگی مکلف به تأمین و پرداخت حقوق و امتیازات مذکور خواھد بود.
ماده ٤١ - جانبازان بیست و پنج درصد( ٢٥ %) و بالاتر، آزادگان و خانوادھھای شاھد و خانواده
جانبازان ھفتاد درصد ( ٧٠ %) در صورت مسافرت داخلی از طریق ھریک از شرکتھای دولتی یا
خصوصی ھواپیمایی، راھآھن و کشتیرانی با ارائه کارت ایثارگری و یا معرفینامه بنیاد از پرداخت
پنجاه درصد( ٥٠ %) ھزینه بلیط مسافرت معاف میباشند.
تبصره ١ – کلیه مشمولان این ماده از پرداخت ھزینه بلیط اتوبوس و مترو (داخل شھری) معاف
میباشند.
تبصره ٢ - مشمولان این ماده در پروازھای خارجی با معرفینامه بنیاد برای یکبار در سال از پنجاه
درصد ( ٥٠ %) تخفیف مستقیم بھای روز فروش بھرھمند میباشند.
تبصره ٣ - تخفیف موضوع این ماده در بخشھای دولتی و خصوصی توسط بنیاد تأمین و پرداخت
میشود.
ماده ٤٢ - معافیت ایثارگران و فرزندان ذکور آنان و برادران شھدا از انجام خدمت وظیفه عمومی
طبق قانون نظام وظیفه عمومی و اصلاحات آن و تدابیر فرمانده کل نیروھای مسلح خواھد بود.
ماده ٤٣ - سازمان حج و زیارت موظف است ھر ساله پنج درصد ( ٥%) تا
ده درصد ( ١٠ %) از سھمیه حج تمتع را به جانبازان و آزادگان و ھمسران آنان، ھمسر و والدین
شاھد که توسط بنیاد معرفی و برای اولین بار مشرف میشوند اختصاص دھد.
ماده ٤٤ - وزارت کشور ضمن ھماھنگیھای لازم نسبت به ارائه خدمات ترددی از جمله آرم و کارت
تردد و مجوز ورود به محدوده طرح ترافیک و مناطق مربوط را برای جانبازان بیست و پنج درصد
٢٥ %) و بالاتر، براساس معرفینامه بنیاد به صورت رایگان فراھم نماید. )
ماده ٤٥ - دولت مکلف است سالانه اعتبار و تسھیلات لازم را برای تھیه خودرو مناسب برای کلیه
جانبازان پنجاه درصد ( ٥٠ %) و بالاتر و آن تعداد از جانبازان بیست و پنج درصد ( ٢٥ %) الی چھل و
نه درصد ( ٤٩ %) که به تشخیص کمیسیون پزشکی بنیاد از نظر جسمی محدودیت حرکتی دارند،
پیشبینی نماید.
تبصره ١ - آن تعداد از ھمسر و فرزندان شاھد و آزادگانی که به تشخیص کمیسیون پزشکی بنیاد
معلول شناخته میشوند میتوانند از تسھیلات موضوع این ماده استفاده نمایند.
تبصره ٢ – آییننامه چگونگی واگذاری، میزان تسھیلات، کارمزد و میزان کمک بلاعوض توسط بنیاد
و معاونت برنامهریزی و نظارت راھبردی رئیسجمھور تھیه و به تصویب ھیأت وزیران خواھد رسید.
ماده ٤٦ - دولت مکلف است نسبت به تأمین و پرداخت پنجاه درصد ( ٥٠ %) ھزینه بیمه عمر
خانوادھھای شاھد، جانبازان و آزادگان که توسط ھیچیک از دستگاھھای دولتی تحت پوشش
بیمه مذکور نمیباشند، اقدام نماید.
ماده ٤٧ - دولت مکلف است ھمه ساله مبلغی را به منظور کمک به صندوق ذخیره ایثارگران که
توسط بنیاد تشکیل خواھد شد در بودجه سالانه بنیاد پیشبینی نماید.
ماده ٤٨ - بنیاد مکلف است پس از فوت ھریک از ایثارگران غیرمستخدم دولت، کمک ھزینه فوت
ھمانند مشمولان قانون پرداخت پاداش پایان خدمت و بخشی از ھزینھھای ضروری به کارکنان
١٣٧٥ و اصلاحیھھای بعدی آن، به خانواده آنان مشروط بر اینکه به موجب /٢/ دولت مصوب ٢٦
قوانین و مقررات دیگری دریافت ننموده باشند، پرداخت نماید.
تبصره - دستگاھھای اجرائی کشوری و لشکری برای ایثارگران مستخدم خود، طبق قوانین و
مقررات مربوط اقدام مینمایند.
ماده ٤٩ – دستگاھھای اجرائی مشمول این قانون موظفند برای مساعدت در امر ازدواج خانواده
شاھد، آزادگان، جانبازان و فرزندان آنان برای یک نوبت ھدیه ازدواج موضوع مفاد قانون پرداخت
١٣٧٥ و /٢/ پاداش پایان خدمت و بخشی از ھزینھھای ضروری به کارکنان دولت مصوب ٢٦
اصلاحیھھای بعدی آن را به میزان دوبرابر پرداخت نمایند.
تبصره – پرداخت ھدیه ازدواج به مشمولان این ماده که تحت پوشش دستگاھھای اجرائی
نیستند بھعھده بنیاد است.
ماده ٥٠ - تسھیلات بانکی (وام) بابت مساعدت در امر ازدواج خانواده شاھد ، جانبازان ، آزادگان
و فرزندان آنان برای یک نوبت به میزان دوبرابر ضوابط بانکی از سوی شورای پول و اعتبار به صورت
قرضالحسنه تعیین میگردد.
ماده ٥١ - کلیه دستگاھھای اجرائی مشمول این قانون موظفند به شھدا و جانبازان بیست و پنج
درصد ( ٢٥ %) و بالاتر و آزادگان شاغل مبلغی معادل بیست و پنج درصد ( ٢٥ %) حداقل حقوق
کارکنان دولت را که ھر ساله توسط دولت تعیین میشود، به عنوان فوقالعاده ایثارگری به طور
ماھانه پرداخت نمایند.
تبصره ١ - به افراد موضوع ماده مذکور که در استخدام دولت نیستند مبلغ یادشده توسط بنیاد
تأمین و پرداخت میگردد.
تبصره ٢ – این فوقالعاده ایثارگری به جانبازان و آزادگان از کارافتاده کلی که از حقوق حالت
اشتغال مطابق مواد ( ٣٨ ) و ( ٣٩ ) این قانون برخوردار گردیدھاند تعلق نخواھد گرفت.
ماده ٥٢ – بیمه درمانی فرزندان ذکور شھدا پس از فراغت از تحصیل تا زمان اشتغال حداکثر به
مدت سه سال توسط بنیاد محاسبه و پرداخت میگردد.
ماده ٥٣ – کلیه دستگاھھای مشمول این قانون موظفند مرخصی استحقاقی و عملیاتی استفاده
نشده شھدا و مفقودان را به ازای ھر ماه طلب مرخصی آنان معادل یک ماه آخرین حقوق و مزایای
دریافتی آنان محاسبه و از سوی دستگاھھای ذیربط پرداخت نمایند.
ماده ٥٤ – کارکنان شھید و جانباز و آزاده ازکارافتاده کلی ھمانند سایر کارکنان شاغل دستگاھھا،
از کلیه تسھیلات اجتماعی، رفاھی، آموزشی و خدمات قابل ارائه به کارکنان دستگاھھا، نظیر
دفترچه اتکا، علاوه بر تسھیلات بنیاد برخوردار خواھند شد.
ماده ٥٥ – جانبازان و آزادگان ازکارافتاده کلی مشمول این قانون چنانچه قبل از سن بازنشستگی
فوت نمایند، عائله تحت تکفل آنان از حقوق و مزایای حالت اشتغال تا سن بازنشستگی برخوردار
خواھند شد.
ماده ٥٦ – صددرصد ( ١٠٠ %) حقوق و فوقالعاده شغل و سایر فوقالعادھھا اعم از مستمر و
غیرمستمر شاھد، جانبازان و آزادگان از پرداخت مالیات معاف میباشد.
( ماده ٥٧ – مرخصیھای استحقاقی آزادگان شاغل در طول ایام اسارت که براساس ماده ( ١٣
١٣٦٨ سنوات /٩/ قانون حمایت از آزادگان (اسرای آزادشده) پس از ورود به کشور مصوب ١٣
خدمتی آنان دوبرابر محاسبه و ذخیره شدھاست، براساس آخرین حقوق و مزایای فرد قابل
پرداخت خواھد بود.
ھمچنین آزادگانی که بعد از اسارت شاغل شدھاند از این مزایا برای مدت اسارت بھرھمند
خواھند شد.
ماده ٥٨ - وزارت دادگستری با ھمکاری قوه قضائیه نسبت به ارائه خدمات حمایت قضائی از
خانواده شاھد، جانبازان بیست و پنج درصد ( ٢٥ %) و بالاتر و آزادگان در مراجع قضائی جھت دفاع
و استیفای حقوق آنان اقدام نماید.
تبصره ١ - ھزینه ارائه خدمات حمایت قضائی از محل اعتبارات مصوب بنیاد تأمین و پرداخت
میگردد.
تبصره ٢ – شکایات مربوط به ایثارگران مشمول این ماده درخصوص عدم اجرای این قانون در
کمیسیون ماده ( ١٦ ) قانون تسھیلات استخدامی و اجتماعی جانبازان انقلاب اسلامی قابل طرح
میباشد.
ماده ٥٩ – قوه قضائیه، سازمان ثبت اسناد و املاک کشور و کانون وکلای دادگستری موظفند
بیست و پنج درصد ( ٢٥ %) سھمیه صدور پروانه سردفتری و وکالت و مجوز کارشناسان رسمی
دادگستری را به خانواده شاھد، جانبازان بیست و پنج درصد( ٢٥ %) و بالاتر و آزادگان با شش ماه
سابقه اسارت و رزمندگان با ششماه سابقه حضور در جبھه و درصورت واجد شرایط بودن
اختصاص دھند.
ماده ٦٠ – دستگاھھای موضوع ماده( ٢) این قانون مکلفند حسب درخواست جانبازان و آزادگانی
که قبل از تصویب این قانون در خدمت دستگاه بوده و قطع ھمکاری نمودھاند صرفاً برای یکبار
نسبت به اعاده به خدمت آنان اقدام نمایند.
تبصره – افرادی که به موجب رأی صادره از مراجع قضائی یا ھیأتھای رسیدگی به تخلفات اداری و
یا سایر مراجع قانونی مربوط به دلیل محکومیت از کار برکنار شدھاند مشمول این ماده نخواھند
بود.
ماده ٦١ – آییننامه اجرائی این فصل از سوی بنیاد، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروھای مسلح
جمھوری اسلامی ایران، ستاد کل نیروھای مسلح و معاونت برنامهریزی و نظارت راھبردی
رئیسجمھور تھیه و بھتصویب ھیأت وزیران میرسد.
فصل ھفتم - امور فرھنگی، آموزشی، ورزشی و ترویج فرھنگ ایثار و شھادت
ماده ٦٢ - دانشگاھھا و مؤسسات آموزش عالی دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی و مراکز آموزش
عالی غیرانتفاعی موظفند با رعایت مقطع تحصیلی و نوع مؤسسه، نسبت به انتقال دانشجویان
و پذیرفتھشدگان، آزادگان، اسرا، جانبازان بیست و پنج درصد ( ٢٥ %) و بالاتر و ھمسر و فرزندان
آنان و دانشجویان شاھد به دانشگاه یا مؤسسات آموزش عالی محل سکونت خانواده آنان و یا
نزدیکترین محل و ھمچنین تغییر رشته ھمطراز در گروه آزمایشی مربوط برای یکبار اقدام نمایند.
ماده ٦٣ – با ھدف توسعه، ترویج و نھادینه نمودن فرھنگ جھاد، ایثار و شھادت و زنده نگھداشتن
یاد شھیدان و حفظ و تقویت شأن و جایگاه الگوھای عینی عرصه جھاد، ایثار و شھادت، شورای
عالی ترویج و توسعه فرھنگ ایثار و شھادت با شرح وظایف و ترکیب زیر تشکیل میشود.
الف – شرح وظایف:
١- سیاستگذاری در زمینه احیاء، حفظ، ترویج ونھادینه نمودن فرھنگ جھاد، ایثار و شھادت
٢- ساماندھی و ھماھنگی در برنامھریزیھای کلان دستگاھھا و نھادھای متولی دولتی و
غیردولتی
٣- بهکارگیری ظرفیتھای جامعه و کشور برای تحقق اھداف شھیدان، جانبازان و آزادگان
٤- ساماندھی نحوه تجلیل و تقدیر از ایثارگران و استفاده از توان و ظرفیت آنان در توسعه و ترویج
فرھنگ ایثار و شھادت
ب- ترکیب:
١- رئیس جمھور به عنوان رئیس شورا
٢- وزیر فرھنگ و ارشاد اسلامی
٣- وزیر علوم، تحقیقات و فناوری
٤- وزیر آموزش و پرورش
٥- وزیر بھداشت،درمان و آموزش پزشکی
٦- وزیر کشور
٧- رئیس ستاد کل نیروھای مسلح
٨- رئیس بنیاد شھید و امور ایثارگران
٩- نماینده ولی فقیه در بنیاد
١٠ - رئیس بنیاد حفظ آثار و نشر ارزشھای دفاع مقدس
١١ - رئیس سازمان صدا و سیمای جمھوری اسلامی ایران
١٢ - رئیس سازمان تبلیغات اسلامی
١٣ - معاون برنامهریزی و نظارت راھبردی رئیسجمھور
١٤ - یکی از مجتھدین به انتخاب شورای عالی حوزه علمیه قم
١٥ - رئیس مرکز رسیدگی به امور مساجد
١٦ - رئیس شورای سیاستگذاری ائمه جمعه سراسر کشور
١٧ - دونفر از نمایندگان عضو کمیسیون اجتماعی با معرفی کمیسیون و انتخاب مجلس شورای
اسلامی
تبصره ١- دبیرخانه شورا در بنیاد مستقر میباشد و مسؤولیت پشتیبانی علمی، پژوھشی و
خدماتی متناسب با وظایف و مسؤولیت شورا را بر عھده خواھد داشت.
تبصره ٢- دستگاھھای اجرائی ذیربط موظفند به منظور توسعه و ترویج فرھنگ ایثار و شھادت از
تشکلھا و سازمانھای غیردولتی فرھنگی، ھنری، پژوھشی و ورزشی که در حوزه ایثارگران
فعالیت مینمایند، حمایتھای مادی و معنوی بھعمل آورند.
تبصره ٣- دستورالعملھای داخلی شورا به پیشنھاد دبیرخانه به تصویب شورا خواھد رسید.
تبصره ٤ – مصوبات این شورا با تأیید رئیسجمھور لازمالاجراء خواھدبود.
ماده ٦٤ – باتوجه به ضرورت حفظ،جمعآوری و تمرکز کلیه اسناد و آثار شھدا و ایثارگران، دولت
موظف است اقدامات لازم را در جھت حفظ و نگھداری اصل آثار و اسناد فرھنگی، ھنری، تاریخی
و علمی مکتوب و غیرمکتوب شھدا و ایثارگران دفاع مقدس و انقلاب اسلامی با رعایت اصول
طبقھبندی به عمل آورد.
تبصره ١ – در صورت انتشار این آثار رعایت حقوق مادی و معنوی صاحبان آن الزامی است.
تبصره ٢ – آییننامه اجرائی این ماده حداکثر ظرف سه ماه توسط بنیاد با ھمکاری وزارت فرھنگ و
ارشاد اسلامی، سازمان میراث فرھنگی و گردشگری، مرکز اسناد ملی، ستاد کل نیروھای
مسلح و معاونت برنامهریزی و نظارت راھبردی رئیسجمھور تھیه و به تصویب ھیأت وزیران
خواھدرسید.
ماده ٦٥ - به منظور تجلیل از ھمسر، فرزند، والدین شھدا، مفقودان، اسرا و ھمچنین جانبازان،
آزادگان و ھمسر و فرزندان جانبازان بیست و پنج درصد ( ٢٥ %) و بالاتر و رزمندگان، به آنان نشان
ویژه اعطاء خواھد شد. اعطای نشان ویژه به کلیه ایثارگران، تابع آییننامه اجرائی خواھد بود که در
کارگروھی متشکل از نمایندگان بنیاد، معاونت برنامهریزی و نظارت راھبردی رئیسجمھور،
ستادکل نیروھای مسلح با مسؤولیت معاونت حقوقی و امور مجلس ریاست جمھوری حداکثر
ظرف شش ماه تھیه و به تصویب ھیأت وزیران خواھد رسید. این نشان غیراز نشانھای دولتی
است که تحت آییننامه مربوط اعطاء میشوند.
ماده ٦٦ - بنیاد موظف است نسبت به تأمین و پرداخت صددرصد ( ١٠٠ %) ھزینه شھریه کلیه
دانشجویان شاھد (ھمسر و فرزندان شھدا)، جانبازان بیست و پنج درصد ( ٢٥ %) و بالاتر و
ھمسر و فرزندان آنھا و آزادگان و ھمسر و فرزندان آنان را که در مؤسسات آموزش عالی
غیرانتفاعیغیردولتی، پیامنور، شبانھدولتی، دانشگاه آزاد اسلامی و ھر مؤسسه و دانشگاه
آموزش عالی شھریھبگیر مورد تأیید وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و وزارت بھداشت، درمان و
آموزش پزشکی مشغول تحصیل میباشند، اقدام نماید.
تبصره – تعیین رشتھھای تحصیلی مورد نیاز، نوع، میزان و شرایط پرداخت ھزینه شھریه
دانشجویی به موجب آییننامھای خواھدبود که توسط بنیاد و با ھمکاری وزارتخانھھای علوم،
تحقیقات و فناوری و بھداشت، درمان و آموزش پزشکی تھیه و به تصویب ھیأت وزیران
خواھدرسید.
ماده ٦٧ - بنیاد موظف است نسبت به تأمین و پرداخت ھزینھھای خدمات آموزشی طرح شاھد
در برنامھھای آموزش عمومی و سایر برنامھھای آموزش عالی از محل اعتباراتی که به ھمین
منظور در قوانین بودجه سنواتی پیشبینی میشود اقدام نماید.
تبصره ١ - بنیاد موظف است نسبت به پرداخت کمک ھزینه تحصیلی به دانشآموزان و دانشجویان
شامل ھمسر و فرزندان شاھد، جانبازان بیست و پنج درصد ( ٢٥ %) و بالاتر، آزادگان و
خانوادھھای آنان اقدام نماید.
تبصره ٢ - آییننامه اجرائی این ماده از سوی بنیاد و معاونت برنامهریزی و نظارت راھبردی
رئیسجمھور تھیه و به تصویب ھیأت وزیران خواھد رسید.
ماده ٦٨ - وزارت فرھنگ و ارشاد اسلامی، سازمان صدا و سیمای جمھوری اسلامی ایران و دیگر
دستگاھھای اجرائی متولی امور فرھنگی کشور مشمول این قانون موظفند نسبت به تولید
برنامھھای رادیویی و تلویزیونی و ھنری مرتبط با ایثار و شھادت اقدام و از ھنرمندانی که در این
زمینه فعالیت میکنند به خصوص ھنرمندان ایثارگر حمایت نمایند.
تبصره – آییننامه اجرائی و تعیین میزان تولیدات برنامھھای مورد نظر توسط وزارت فرھنگ و ارشاد
اسلامی و سازمان صدا و سیما با ھمکاری بنیاد حداکثر ظرف شش ماه تھیه و به تصویب ھیأت
وزیران خواھد رسید.
ماده ٦٩ - به منظور تشویق و حمایت از نخبگان و سرآمدان علمی، فرھنگی، ورزشی و ھنری
خانواده شاھد و ایثارگران برای حضور مؤثر در عرصھھای ملی و بینالمللی، بنیاد موظف است با
ھماھنگی معاونت برنامهریزی و نظارت راھبردی رئیسجمھور ظرف ششماه آییننامھای را در این
خصوص تھیه و جھت تصویب به ھیأت وزیران ارائه نماید.
ماده ٧٠ – وزارتخانھھای علوم، تحقیقات و فناوری و بھداشت، درمان و آموزش پزشکی و کلیه
دانشگاھھای دولتی و غیردولتی و دستگاھھای اجرائی مشمول ماده( ٢) این قانون موظفند در
اعطای سھمیھھای ورود به دانشگاھھا و مؤسسات آموزش عالی، بورسھای تحصیلی داخل و
خارج از کشور، فرصتھای مطالعاتی و دورھھای دکترای تخصصی بیست درصد( ٢٠ %) از سھمیه
را به ھمسر و فرزندان شاھد، جانبازان، آزادگان و ھمسر و فرزندان آزادگان و ھمسر و فرزندان
جانبازان بالای بیست و پنج درصد( ٢٥ %) اختصاص دھند.
تبصره – کسب حداقل ھفتاد درصد( ٧٠ %)حد نصاب شرایط علمی و امتیاز پذیرفتھشدگان برای
رشتھھا و مقاطع تحصیلی الزامی میباشد. این میزان درخصوص رشتھھای پزشکی ھشتاد
درصد( ٨٠ %) حد نصاب شرایط علمی میباشد.
– ماده ٧١
الف - تا پایان قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمھوری اسلامی ایران دانشگاھھا و مراکز و
ھای علوم، تحقیقات و فناوری و بھداشت، درمان و مؤسسات آموزشی و پژوھشی و وزارتخانه
آموزش پزشکی، مکلفند حداقل ده درصد ( ١٠ %) اعضای ھیأت علمی مورد نیاز خود را از بین
جامعه ایثارگران شامل رزمندگان با بیش از ششماه حضور داوطلبانه در جبھه، جانبازان بالای
بیست و پنج درصد ( ٢٥ %)، آزادگان بالای سه سال اسارت، فرزندان جانبازان بالای پنجاه درصد
٥٠ %)، فرزندان شھدا و فرزندان آزادگان با بیش از سه سال اسارت که دارای مدرک دکترای )
ھای علوم، تحقیقات و فناوری و بھداشت، درمان و آموزش پزشکی تخصصی مورد تأیید وزارتخانه
باشند، حسب مورد از طریق استخدام و یا موافقت با انتقال کارکنان دیگر دستگاھھا یا تبدیل می
وضعیت کارکنان غیر ھیأت علمی تأمین و از ابتدا آنان را به صورت عضو ھیأت علمی رسمی
قطعی با احتساب سوابق آموزشی، پژوھشی و اجرائی مرتبط و تأثیر آن در پایه و مرتبه علمی
بدون الزام به رعایت شرط سنی و آزمون استخدام نمایند. مسؤولیت اجرای این حکم به طور
مستقیم بر عھده وزرا و رؤسای دستگاھھای مذکور است. مقامات یادشده در این خصوص، خود
باشند. احکام و امتیارات این بند شامل اعضای ھیأت علمی فعلی مجاز به اتخاذ تصمیم می
شود. دارای شرایط فوق نیز می
ب – پس از برنامه پنجساله پنجم توسعه، دانشگاھھایدولتی و غیردولتی و مراکز آموزشی و
پژوھشی وابسته به دستگاھھا و قوای سهگانه موظفند بیستدرصد( ٢٠ %) از سھمیه ھیأت
علمی خود را براساس آییننامهای که توسط شورای عالی طرح و برنامه شاھد تھیه و بهتصویب
شورای عالی انقلاب فرھنگی خواھد رسید به ایثارگران اختصاص دھند.
ماده ٧٢ - با توجه به ضرورت حفظ نشاط و شادابی ایثارگران و خانوادھھای آنان، کلیه
دستگاھھای اجرائی موضوع ماده( ٢) این قانون که دارای امکانات تفریحی فرھنگی، ھنری و
ورزشی میباشند با در نظر داشتن اصل عزتمندی،برای استفاده ایثارگران و خانواده آنان پنجاه
درصد( ٥٠ %) تخفیف در بھرھمندی از این تسھیلات در نظر گیرند.
فصل ھشتم - منابع مالی و نظارت
ماده ٧٣ - منابع مالی مورد نیاز با حفظ سھم سایر منابع بنیاد، در قالب مفاد لوایح بودجه
سنواتی پیشبینی خواھد شد.
تبصره ١ - سایر منابع بنیاد به عنوان درآمد اختصاصی بنیاد ھرساله در لوایح بودجه سنواتی
پیشبینی میگردد.
تبصره ٢ - به منظور شفافسازی منابع مالی اختصاصیافته برای خدماترسانی به ایثارگران،
معاونت برنامهریزی و نظارت راھبردی رئیسجمھور مکلف است نسبت به ایجاد فصل رفاه و تأمین
اجتماعی ایثارگران و برنامھھای ذیل آن متناسب با عناوین فصول این قانون در لوایح بودجه
سنواتی اقدام نماید.
ماده ٧٤ - به منظور نظارت بر حسن اجرای این قانون و آییننامه اجرائی آن، رئیس بنیاد موظف
است گزارش عملکرد ھر سال را که براساس شاخصھای ھر برنامه و فعالیت تنظیم شده است
حداکثر تا پایان آذر ماه سال بعد به مقاممعظمرھبری، رئیسجمھور و مجلس شورای اسلامی
ارائه نماید.
تبصره ١ - کلیه دستگاھھای مشمول این قانون مکلفند ھرساله گزارش عملکرد مربوط به نحوه و
میزان ارائه خدمات و تسھیلات به ایثارگران مشمول این قانون را به بنیاد ارائه نمایند.
تبصره ٢ – ارائه گزارش از سوی دستگاھھایی که مستقیماً زیر نظر مقاممعظم رھبری ھستند با
اذن معظمله خواھدبود.
ماده ٧٥ – نوع، میزان و تعیین اولویت ارائه خدمات ھرفصل طبق آییننامھھایی خواھد بود که
توسط بنیاد با ھمکاری معاونت برنامهریزی و نظارت راھبردی رئیسجمھور، ستادکل نیروھای
مسلح، وزارت دفاع و پشتیبانی نیروھای مسلح جمھوری اسلامی ایران و دستگاھھای
ذیربط(حسب مورد) تھیه و به تصویب ھیأت وزیران خواھد رسید.
ماده ٧٦ - کلیه قوانین و مقررات مغایر با این قانون ملغیالاثر میباشد.
قانون فوق مشتمل بر ھفتاد و شش ماده در جلسه مورخ سوم تیرماه یکھزار و سیصد و ھشتاد و
شش کمیسیون اجتماعی مجلس شورای اسلامی طبق اصل ھشتاد و پنجم ( ٨٥ ) قانون
اساسی تصویب گردید و پس از موافقت مجلس با اجرای آزمایشی آن به مدت چھار سال در
تاریخ بیست و پنجم شھریورماه یکھزار و سیصد و ھشتاد و پنج، بندھای (الف)، (د)، (ھ)، (و)،
،(٢٠) ،(١٣) ،(١٠) ،(٩) ،(٨) ،(٧) ،( (ط) ماده ( ١) و تبصرهھای ( ١) و ( ٢) ماده ( ٣) و مواد ( ٦
٣٧ ) وتبصرهھایآن، ( ٤١ ) و تبصرهھای ( ١) و ) ،(٣٥) ،(٣٣) ،(٢٩) ،(٢٨) ،(٢٥) ،(٢٤) ،(٢٣) ،(٢٢)
٧٢ ) و ) ،( ٥٦ ) و بخش اخیر فراز اول و فراز دوم ماده ( ٥٧ ) و مواد ( ٦٠ ) ،(٥٥) ،(٥٢) ،( ٢) آن، ( ٤٩ )
١٣٩١ از سوی مجمع تشخیص مصلحت نظام با این قید که: /١٠/ ٧٣ ) این قانون در تاریخ ٢ )
١٣٩١ به نفع ایثارگران به تصویب مجلس شورای اسلامی /١٠/ قوانینی که از سال ١٣٨٦ تا ٢ »
موافق مصلحت نظام «. رسیده است به قوت خود باقی و در ابلاغ این مصوبه لحاظ خواھد شد
١٣٨٦ به تأیید شورای نگھبان رسید. /١/ تشخیص داده شد و مابقی مواد این قانون در تاریخ ٢٩
ماده ( ٤٤ ) قانون برنامه پنجساله « و» عبارات الحاقی به ماده ( ٢١ ) که در پی تطبیق با حکم بند
پنجم توسعه جمھوری اسلامی ایران بهشرح ذیل به آن افزوده شده است، در طول برنامه
فرزندان و » ،« شھدا و » ،« و جایگزینی نیروھای خروجی خود » : پنجساله پنجم توسعه معتبر است
و پنج درصد ( ٥%) سھمیه استخدامی را نیز به » و « یکسال و بالای یکسال اسارت » ،« ھمسران
رزمندگان با سابقه حداقل ششماه حضور داوطلبانه در جبھهھا و ھمسر و فرزندان آنان و فرزندان
«. جانبازان زیر بیست و پنج درصد ( ٢٥ %) و آزادگان کمتر از یکسال اسارت اختصاص دھند
بدیھی است سایر احکام مواد، بندھا، اجزاء و تبصرهھای کلیه قوانینی که طی سالھای ١٣٨٦ تا
١٣٩١ به نفع ایثارگران بهتصویب رسیده است از جمله قوانین برنامه پنجساله پنجم توسعه /١٠/٢
جمھوری اسلامی ایران و بودجه سال ١٣٩١ کل کشور در طول زمان اعتبار قانونی خود معتبر
است.
١٣٩١ ) به مدت چھارسال به صورت /١٠/ این قانون از تاریخ تأیید مجمع تشخیص مصلحت نظام ( ٢
آزمایشی لازمالاجراء است. فھرست قوانینی که برای مجریان غیرقابل استناد است، به شرح زیر
اعلام میشود:
شھریه دانشجویان جانباز بیست و پنج درصد ( ٢٥ %) و بالاتر و فرزندان آنان، فرزندان » ١- عبارت
ماده ( ٢٠ ) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه « ک» از بند « شاھد، آزادگان و فرزندان آنان
١٣٨٩/١٠/ جمھوری اسلامی ایران مصوب ٢٥
ماده ( ٤٤ ) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمھوری اسلامی ایران اصلاحی « ب» ٢- بند
١٣٩٠/٦/ مصوب ٧
ماده ( ٤٤ ) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمھوری اسلامی ایران مصوب « ھ » ٣- بند
١٣٨٩/١٠/٢٥
ماده ( ٤٤ ) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمھوری اسلامی ایران اصلاحی « و» ٤- بند
١٣٩١ (تبصرهھای این بند به قوت خود باقی است.) /٨/ ١٣٩٠ و ١٤ /١١/١٨
ماده ( ٤٤ ) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه جمھوری اسلامی ایران مصوب « ل» ٥- بند
١٣٨٩/١٠/٢٥
برخورداری از مزایای بیمه مذکور مستلزم پرداخت حق بیمه سھم کارمند توسط افراد » ٦- عبارت
از ماده ( ٢٢٨ ) قانون برنامه پنجساله پنجم توسعه «. فوقالذکر و سھم کارفرما توسط دولت است
١٣٨٩/١٠/ جمھوری اسلامی ایران مصوب ٢٥
علی لاریجانی

شما از نسخه قدیمی مرورگر خود استفاده می کنید و قادر به مشاهده صحیح این سایت نخواهید بود.
لطفاً مرورگر خود را به روز نمایید
دانلود آخرین نسخه مرورگرها